در حالت عادی وقتی به خواب میرویم، بدن ما استراحت و تجدید قوا میکند؛ اما این موضوع برای برخی از افراد رخ نمیدهد. کسانیکه با اختلالاتی در خواب مانند خواب پریشی دست و پنجه نرم میکنند، در این شرایط آرامش چندانی ندارند.
این افراد بهدلیل هوشیار بودن مغز در هنگام خوابیدن ممکن است در خواب راه بروند، صحبت کنند و حتی غذا بخورند.
خواب پریشی یا پاراسومنیا چیست؟
خواب پریشی یا پاراسومنیا نوعی اختلال خواب است که مغز افراد مبتلا بهطور کامل بهخواب نمیرود؛ بههمین دلیل فرد، هوشیار بهنظر میرسد اما خودآگاهی ندارد و رفتارهای غیرمعمولی از خود بروز میدهد.
برخی از مبتلایان به پاراسومنیا با مشکلاتی مانند وحشت خواب و فلج خواب روبرو میشوند که روند عادی زندگی آنها را دچار اختلال میسازد.
این بیماری اغلب در کودکان دیده میشود، اما احتمال بروز آن در هر سنی وجود دارد. اختلال خواب پریشی اگر به فرد مبتلا یا اطرافیان وی آسیبی وارد نکند، بیماری خطرناکی محسوب نمیشود.
علائم خواب پریشی
مهمترین علائم خواب پریشی عبارتند از:
- بیدار شدن با احساس گیجی: فرد ممکن است نیمهشب یا صبح با حس گیجی یا منگی از خواب برخیزید.
- خستگی روزانه: احساس خستگی یا گیجی در طول روز، حتی با داشتن خواب شبانه کافی.
- صدا درآوردن یا حرکت کردن در خواب: اطرافیان فرد اغلب متوجه صداها یا حرکاتی میشوند که در طول خواب انجام میدهد.
- کبودیها و خراشهای مرموز: وجود آسیبهای بیدلیل روی بدن که میتواند ناشی از راه رفتن یا تکان خوردن در خواب باشد.
- جابجایی وسایل: جابجایی وسایل در اتاق خواب
- غذا خوردن در خواب: در هنگام خواب بهسراغ یخچال میروید و غذا میخورید.
علل بروز پاراسومنیا چیست؟
پاراسومنیا بهدلایل مختلف و در هر سنی رخ میدهد. اما بیشتر کودکان و جوانان بین ۵ تا ۲۵ سال را درگیر میسازد. دلایل هم ابتلا به این بیماری عبارت است از:
اختلال در خواب
- برنامه خواب و بیداری نامنظم ناشی از شیفت کاری و مواردی از این قبیل
- سخت بهخواب رفتن
- مشکل ژنتیکی
- تکمیل نشدن چرخه خواب و بیداری خصوصاً در کودکان
مصرف دارو
برخی داروهای زیر سبب بروز علائم خواب پریشی میشود:
- آنتی بیوتیک
- ضدافسردگی
- ضد تشنج
- داروهای مخصوص بیماریهای روانی
- آسم
- داروی فشار خون بالا
- آرامبخش
بیماریهای زمینهای
- درد مزمن
- اختلال ریتم شبانه
- نارکولپسی
- آپنه خواب
- سندروم پای بیقرار
سایر عوامل
- سوء مصرف الکل و مواد مخدر
- بیماری التهابی
- افسردگی، اضطراب
- بیماریهای سیستم عصبی
- آسیبدیدگی مغزی
- تب
- نداشتن خواب کافی
- استرس
خطرات و عوارض خواب پریشی بر زندگی فرد
بهطور کلی کسانیکه در خانواده خود فردی مبتلا به پاراسومنیا دارند بیشتر در معرض خطر هستند. از مهمترین عوارض خواب پریشی میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- افسردگی
- آسیب زدن به خود و دیگران
- اضطراب
- استرس
- عدم کارایی در محل کار یا مدرسه
- این مشکل در کودکان اغلب با بیماریهایی مانند صرع و بیشفعالی همراه است.
نحوه تشخیص پاراسومنیا
برای تشخیص پاراسومنیا در ابتدا فرد باید بهطور کامل معاینه شود. این معاینات شامل سوال پرسیدن درباره نحوه خوابیدن از شریک زندگی فرد، شرح حال کامل پزشکی، سابقه پزشکی، داروها و مصرف الکل یا مواد مخدر میشود. سپس، پزشک برای تشخیص دقیقتر بهسراغ آزمایشهای زیر میرود:
بررسی جامع خواب (پلیسومنوگرافی)
در این روش، عملکردهای حیاتی بدن در طول خواب تحت نظارت قرار میگیرند. فعالیتهای مغزی، ضربان قلب، حرکات چشمی و الگوی تنفسی شما توسط تیم درمانی ثبت و تحلیل میشود.
نوار مغزی همراه با ثبت ویدیو (EEG خواب)
این تست به پزشکان کمک میکند تا فعالیت الکتریکی مغز در هنگام خواب را بررسی کند و هرگونه ناهنجاری یا فعالیت غیرعادی را تشخیص دهند.
تصویربرداری پزشکی
از سی تی اسکن یا ام آر آی برای بررسی ساختار مغز و یافتن نشانههایی از تحلیل رفتگی مغز یا سایر مشکلات ساختاری که ممکن است با علائم شما مرتبط باشند، استفاده میشوند.
حتماً بخوانید: بهترین مراکز مغز و اعصاب تهران
چگونه می توانیم از ابتلا به خواب پریشی پیشگیری کنیم؟
در بسیاری از موارد بهویژه زمانی که پاراسومنیا بهدلایل ژنتیکی، بیماریهای روانی یا مشکلات عصبی ایجاد میشود نمیتوان بهطور کامل از بروز آن جلوگیری کرد.
با این حال، شما میتوانید با رعایت اصول بهداشت خواب تا حد زیادی احتمال ابتلا به این بیماری یا شدت علائم آنرا کاهش دهید. در همین راستا بهتر است با پزشک درباره داروهای مصرفیتان مشورت کنید؛ چراکه برخی داروها ممکن است روی کیفیت خواب شما تاثیر منفی داشته باشد. در صورت لزوم، پزشک میتواند گزینههای دارویی مناسبی را جایگزین کند تا از بروز اختلالات خواب جلوگیری شود.
روشهای درمان خواب پریشی
پاراسومنیا درمان قطعی ندارد، اما روشهایی وجود دارد که برای مدیریت این بیماری کمک میکند. برخی از این روشها شامل موارد زیر هستند:
- خواب شبانه کافی و در محیطی مناسب داشته باشید.
- برای خواب و بیداری خود یک برنامه منظم بچینید.
- مصرف الکل را محدود کنید.
- داروهای تجویز شده توسط پزشک را مصرف کنید.
- در جلسات رفتاردرمانی شرکت کنید.
- در هنگام خواب از نوشیدن کافئین و ورزش شدید خودداری کنید.
- دمای اتاق را خنک نگه دارید.
برای تشخیص و درمان خواب پریشی به کجا مراجعه کنیم؟
برای تشخیص و درمان خواب پریشی باید به مراکزی که بر حوزه خواب تمرکز دارند، مراجعه کنید. در این کلینیکها پزشکان مختلفی حضور دارند که با دانش خود در زمینه بیماریهای مربوط به اختلال خواب به تشخیص و درمان آن میپردازند.
به همین دلیل برای راحتی شما لسیت بهترین کلینیکهای خواب تهران را در سایت پزشکی لند دستهبندی کردهایم تا به بررسی و درمان اختلالات خواب خود بپردازید.
0 دیدگاه