ترک پوستی یا استرچ مارک چیست و چه درمانی دارد؟

ترک پوستی یکی از تغییرات شایع در ظاهر پوست است که معمولاً پس از کشیده‌شدن یا جمع‌شدن سریع پوست ایجاد می‌شود.

این خطوط ممکن است ابتدا قرمز، صورتی، بنفش یا قهوه‌ای تیره باشند و با گذشت زمان روشن‌تر و فرورفته‌تر شوند.

ترک‌ها اغلب دردناک یا خطرناک نیستند، اما ممکن است از نظر ظاهری برای بعضی افراد ناخوشایند باشند.

درمان می‌تواند رنگ، عمق و وضوح آن‌ها را کاهش دهد، ولی هیچ روشی حذف کامل و قطعی را تضمین نمی‌کند.

ترک پوستی چیست؟

ترک پوستی یا استرچ مارک نوعی اسکار خطی است که وقتی پوست در مدت کوتاهی تغییر اندازه می‌دهد، شکل می‌گیرد.

در این شرایط، رشته‌های نگهدارنده پوست فرصت کافی برای سازگارشدن ندارند و در لایه‌های میانی آسیب می‌بینند. بدن این آسیب را ترمیم می‌کند، اما نتیجه ممکن است به‌صورت خطوط باریک و متفاوت از رنگ طبیعی پوست دیده شود.

نام پزشکی این خطوط استریا است. ترک‌های تازه ممکن است کمی برجسته، ملتهب یا همراه با خارش خفیف باشند. با گذشت زمان، التهاب کمتر می‌شود و خطوط حالت سفید، نقره‌ای یا کم‌رنگ پیدا می‌کنند. رنگ و ظاهر آن‌ها در پوست‌های روشن و تیره یکسان نیست و سن ترک نیز در انتخاب درمان اهمیت دارد.

علت به وجود آمدن استرچ مارک

• علت اصلی، تغییر سریع حجم بدن همراه با تأثیر عوامل هورمونی و زمینه ژنتیکی است. به همین دلیل، همه افرادی که وزن اضافه می‌کنند یا باردار می‌شوند، الزاماً دچار این خطوط نخواهند شد.
• اگر اعضای نزدیک خانواده شما ترک‌های واضح داشته باشند، احتمال ایجاد آن‌ها در شما بیشتر است.
• بارداری
• جهش رشد در دوران بلوغ
• افزایش یا کاهش سریع وزن
• رشد سریع عضلات
• مصرف طولانی‌مدت بعضی داروهای هورمونی، به‌ویژه انواع موضعی یا خوراکی خاص، نیز می‌تواند ساختار پوست را ضعیف‌تر کند. در موارد کمتری، بعضی بیماری‌های هورمونی یا اختلالات بافت همبند با ایجاد ترک‌های گسترده همراه می‌شوند.

انواع ترک‌های پوستی

متخصصان معمولاً ترک‌ها را بر اساس سن و رنگ آن‌ها دسته‌بندی می‌کنند.

• ترک‌های تازه: اغلب قرمز، صورتی، بنفش یا تیره‌اند و ممکن است کمی خارش داشته باشند. در این مرحله، جریان خون و التهاب موضعی بیشتر است و بعضی درمان‌ها پاسخ بهتری ایجاد می‌کنند.
• ترک‌های قدیمی‌: به‌تدریج سفید یا نقره‌ای می‌شوند و معمولاً کمی پایین‌تر از سطح پوست قرار می‌گیرند. درمان این نوع استریا دشوارتر است و بیشتر با هدف کم‌کردن اختلاف رنگ و بافت انجام می‌شود.

همچنین ممکن است اصطلاح‌هایی مانند ترک بارداری، ترک دوران بلوغ یا ترک ناشی از رشد عضله را برای ترک پوستی ببینید. این نام‌ها بیشتر به علت یا زمان ایجاد خطوط اشاره دارند و نشان‌دهنده بیماری‌های پوستی جداگانه نیستند.

ترک پوستی بیشتر در کدام قسمت‌های بدن به وجود می‌آید؟

محل ایجاد ترک به نوع تغییرات بدن بستگی دارد:

• در بارداری، شکم، سینه‌ها، ران‌ها و باسن بیشتر درگیر می‌شوند.
• در دوران بلوغ، خطوط ممکن است روی ران، لگن، باسن، سینه، بازو یا کمر ظاهر شوند.
• افرادی که در مدت کوتاهی عضله زیادی می‌سازند، معمولاً روی شانه، بازو و بخش بالایی قفسه سینه ترک می‌بینند.

به‌طور کلی، هر ناحیه‌ای که افزایش حجم سریع داشته باشد، مستعد این تغییر است. شکم، پهلو، ران، باسن، سینه، بازو، کمر و شانه‌ها از محل‌های شایع‌اند. شکل، جهت و تعداد خطوط در افراد متفاوت است و گستردگی بیشتر لزوماً به معنای وجود بیماری جدی نیست.

آیا می‌توان از به وجود آمدن استرچ مارک جلوگیری کرد؟

هیچ روش تضمین‌شده‌ای برای پیشگیری کامل وجود ندارد.

در پژوهش‌ها بسیاری از روغن‌ها، کره‌های گیاهی و محصولات تبلیغاتی نتوانسته‌اند مانع ایجاد ترک شوند. بااین‌حال، حفظ وزن در محدوده مناسب و پرهیز از افزایش یا کاهش بسیار سریع وزن می‌تواند فشار ناگهانی بر پوست را کمتر کند.

در بارداری یا دوره افزایش حجم عضلات، تغذیه متعادل، دریافت مایعات کافی و مراقبت ملایم از پوست برای سلامت عمومی آن مفید است. اما نباید انتظار داشته باشید یک کرم یا روغن به‌تنهایی جلوی ایجاد خطوط را بگیرد.

استفاده نادرست و طولانی‌مدت از بعضی دسته‌های دارویی می‌تواند احتمال ایجاد این خطوط را افزایش دهد.

درمان ترک پوستی

انتخاب روش درمان به رنگ پوست، تازه یا قدیمی‌بودن خطوط، محل درگیری، سابقه پزشکی و انتظار بیمار از نتیجه بستگی دارد. هدف درمان معمولاً محوترکردن رنگ، هموارترکردن سطح و کاهش تفاوت ترک‌ها با پوست اطراف است.

درمان‌های زودهنگام ممکن است روی خطوط تازه مؤثرتر باشند، اما حتی درمان حرفه‌ای نیز آن‌ها را به‌طور کامل پاک نمی‌کند. بعضی خطوط نیز به‌مرور زمان و بدون درمان، کم‌رنگ‌تر می‌شوند.

پزشک ممکن است از درمان‌های موضعی تجویزی، روش‌های لایه‌برداری کنترل‌شده، نور و لیزر، میکرونیدلینگ، رادیوفرکانسی یا ترکیبی از چند روش استفاده کند.

لازم به ذکر است انتخاب نادرست دستگاه یا تنظیمات نامناسب می‌تواند خطر سوختگی، لک یا تغییر رنگ پوست را افزایش دهد؛ بنابراین درمان باید پس از ارزیابی متخصص پوست انجام شود.

درمان ترک پوستی در خانه

در خانه می‌توانید پوست را به‌طور منظم مرطوب کنید تا خشکی و خارش احتمالی کمتر شود. ماساژ ملایم هنگام استفاده از محصول موضعی ممکن است به جذب بهتر و نرمی پوست کمک کند، اما روغن‌ها و کره‌های گیاهی رایج معمولاً ترک‌های ایجادشده را از بین نمی‌برند.

     بعضی محصولات آرایشی پوشاننده می‌توانند ظاهر خطوط را به‌طور موقت کمتر کنند، اما ساختار پوست را تغییر نمی‌دهند.

استفاده روزانه و منظم از محصول تأییدشده معمولاً مهم‌تر از مصرف پراکنده چند محصول مختلف است. همچنین بهتر است درمان ترک پوستی را در مراحل ابتدایی آغاز کنید، زیرا ترک‌های تازه معمولاً نسبت به ترک‌های سفید و قدیمی پاسخ بهتری نشان می‌دهند.

درمان استرچ مارک در بهترین کلینیک های زیبایی تهران

درمان‌ها در بهترین کلینیک‌های زیبایی تهران معمولاً برای افرادی مناسب‌اند که خطوط واضح، قدیمی یا مقاوم به مراقبت‌های خانگی دارند. این درمان‌ها عبارتند از:

• لیزر و روش‌های نوری می‌توانند رنگ ترک‌های تازه را هدف بگیرند یا تولید کلاژن را تحریک کنند. نوع دستگاه و تنظیمات آن باید بر اساس رنگ پوست و سن خطوط انتخاب شود.
• میکرونیدلینگ با ایجاد آسیب‌های بسیار ریز و کنترل‌شده، روند بازسازی پوست را فعال می‌کند. رادیوفرکانسی و بعضی روش‌های لایه‌برداری نیز ممکن است بافت و عمق خطوط را بهبود دهند. پزشک گاهی برای رسیدن به نتیجه بهتر، چند روش را با یکدیگر ترکیب می‌کند.

بهترین روش برای همه یکسان نیست. پزشک باید نوع پوست، رنگ و سن خطوط، سابقه ایجاد لک و وضعیت سلامت را بررسی کند و سپس تعداد جلسات و فاصله آن‌ها را تعیین کند. مشاهده نتیجه نیز ممکن است به چند هفته یا چند ماه زمان نیاز داشته باشد.