آیا پرفنازین اعتیادآور است؟

در میان داروهای مربوط به سلامت روان پرفنازین از داروهای رایج در درمان سایکوتیک است سوالات مهمی در مورد کاربرد، ایمنی و پتانسیل وابستگی و اعتیاد به پرفنازین مطرح می شود. آشنایی با این دارو برای بیماران و مراقبان که در مسیر ثبات قرار دارند، بسیار مهم است. در ادامه علل تجویز پرفنازین، موارد منع مصرف، عوارض این دارو و امکان اعتیاد به پرفنازین از لحاظ علمی بررسی خواهد شد.

پرفنازین چیست؟

پرفنازین Perphenazine یک داروی ضد روان‌پریشی نسل اول یا “معمولی” است. این دارو متعلق به دسته‌ای از داروها به نام فنوتیازین‌ها است. در درجه اول، با مسدود کردن گیرنده‌های دوپامین در مغز عمل می‌کند.

دوپامین یک انتقال‌دهنده عصبی است که اغلب در مسیرهایی که می‌توانند منجر به روان‌پریشی شوند، مانند توهم، هذیان و تفکر آشفته، دخیل است. پرفنازین با تعدیل این فعالیت، به بازیابی حالت روانی متعادل‌تر و کاهش علائم شدید کمک می‌کند.

پرفنازین برای چه تجویز می شود؟

این دارو برای شرایط خاص و جدی تجویز می‌شود. کاربرد اصلی آن در مدیریت اسکیزوفرنی است، یک اختلال مزمن سلامت روان که با اختلال در فرآیندهای فکری، ادراکات و پاسخگویی عاطفی مشخص می‌شود. علاوه بر این، پرفنازین گاهی برای کنترل تهوع و استفراغ شدید استفاده می‌شود و می‌تواند بخشی از رژیم درمانی برای دوره‌های حاد شیدایی باشد.

این دارو برای درمان موارد مختلفی به کار می رود.

1. اسکیزوفرنی: پرفنازین به عنوان یک داروی ضد روان‌پریشی معمولی، اغلب برای درمان اسکیزوفرنی تجویز می‌شود. همچنین برای درمان حالت تهوع و استفراغ شدید مؤثر است.
2. شیدایی: گاهی اوقات، افرادی که در طول اختلال دوقطبی دچار دوره‌های شیدایی می‌شوند، ویژگی‌های روان‌پریشی را نیز نشان می‌دهند. در این مورد، پرفنازین ممکن است مفید باشد.
3. افسردگی اساسی: در موارد نادر، افسردگی ممکن است منجر به علائم روان‌پریشی شود، و پرفنازین را به یک گزینه درمانی مناسب تبدیل می‌کند.
4. اختلال هذیانی: این وضعیت سلامت روان اغلب با داروهای ضد روان‌پریشی درمان می‌شود.
5. اختلالات رفتاری شدید: اختلالات رفتاری شدید شامل آشفتگی یا خصومت را می‌توان با یک دوره کوتاه مدت داروهای ضد روان‌پریشی درمان کرد.
6. اختلال شخصیت مرزی: از آنجا که این بیماری ممکن است شامل علائم روان‌پریشی و پارانویا باشد، ممکن است از یک داروی ضد روان‌پریشی نسل اول مانند پرفنازین برای درمان آن استفاده شود.

پرفنازین چه مدت در بدن شما باقی می‌ماند؟

پرفنازین نیمه عمری بین ۸ تا ۱۲ ساعت دارد که به طور متوسط ​​۹.۵ ساعت است. در برخی موارد، نیمه عمر ممکن است تا ۲۰ ساعت نیز برسد.نیمه عمر پرفنازین به مدت زمانی اشاره دارد که طول می‌کشد تا نیمی از یک دوز از بدن خارج شود.

این بدان معناست که پس از حدود ۹.۵ ساعت، غلظت پرفنازین به نصف دوز اولیه مصرف شده کاهش می‌یابد. یک دارو پس از ۴ تا ۵ نیمه عمر از بدن دفع می‌شود، بنابراین می‌توانید انتظار داشته باشید که پرفنازین به طور متوسط ​​حدود ۳۸ تا ۴۷.۵ ساعت یا بین ۱.۵ تا دو روز در بدن شما باقی بماند.

عوارض جانبی پرفنازین

داروهای ضد روان‌پریشی نسل اول یا معمولی مانند پرفنازین می‌توانند عوارض جانبی متعددی داشته باشند که در ادامه با جزئیات بیشتری توضیح داده شده‌اند. عوارض جانبی شایع یا خفیف پرفنازین

عوارض جانبی شایع زیر برای پرفنازین نسبتاً خفیف هستند و اغلب نیازی به مراقبت پزشکی ندارند:

• احساس سرگیجه
• لرزش پا یا مشکل در حفظ تعادل
• گشاد یا تنگ شدن مردمک چشم در وسط چشم
• رنگ پریدگی یا تغییر رنگ پوست
• خارش خفیف
• خشکی دهان یا بزاق بیش از حد
• از دست دادن اشتها
• احتقان بینی
• سردرد
• تهوع و استفراغ
• اسهال یا یبوست
• عدم کنترل حالات چهره
• حرکات غیرمعمول یا غیرقابل کنترل بدن
• احساس بی قراری
• افت فشار خون وضعیتی (افت فشار خون وضعیتی)
• اختلالات خواب و رویاهای غیرمعمول
• احساس تهدید شدن توسط دیگران
• تکرر ادرار یا مشکل در ادرار کردن
• بزرگ شدن سینه یا تولید شیر مادر
• قطع دوره قاعدگی
• مشکلات جنسی

اگر عوارض جانبی فوق ادامه یافت، شدید بود یا در عملکرد روزانه اختلال ایجاد کرد، با پزشک خود صحبت کنید تا بهترین روش درمانی را به شما توصیه کند.

منع مصرف پرفنازین

در حالی که پرفنازین می‌تواند مؤثر باشد، اما برای همه مناسب نیست. برخی افراد باید از مصرف این دارو خودداری کنند یا با احتیاط شدید از آن استفاده کنند. افرادی که حساسیت شناخته شده‌ای به پرفنازین یا سایر فنوتیازین‌ها دارند، نباید آن را مصرف کنند.

افراد مبتلا به افسردگی شدید سیستم عصبی مرکزی یا افرادی که در حالت کما هستند باید از آن اجتناب کنند. علاوه بر این، احتیاط برای بیمارانی که سابقه بیماری‌های قلبی، بیماری کبدی، گلوکوم یا تشنج دارند، ضروری است. قبل از شروع درمان، بحث انتقادی با پزشک تجویزکننده در مورد سابقه کامل پزشکی ضروری است.

پرفنازین نباید توسط افراد زیر مصرف شود:

• به پرفنازین یا هر یک از ترکیبات دارو حساسیت دارد
• در حالت کما یا غیرفعال است
• دوز زیادی از داروهای تضعیف کننده سیستم عصبی مرکزی (مانند باربیتورات‌ها، الکل، مسکن‌ها یا آنتی‌هیستامین‌ها) دریافت می‌کند
• افسردگی شدید دارد
• گردش خون به شدت مختل شده دارد
• دپرسیون مغز استخوان دارد
• افرادی که آسیب کبدی دارد
• عملکرد کلیه‌اش کاهش یافته است
• فئوکروموسیتوما (تومور غدد فوق کلیوی) دارد
• آسیب زیر قشری مغز دارد یا ممکن است داشته باشد

این دارو را به کودکانی که تحت عمل جراحی قرار می‌گیرند، ندهید.

آیا پرفنازین اعتیادآور است؟

بر اساس بررسی متون پزشکی و منابع معتبر، پرفنازین به معنای سنتی مرتبط با موادی مانند مواد افیونی یا محرک‌ها، اعتیادآور محسوب نمی‌شود. این دارو باعث ایجاد سرخوشی یا هوس‌هایی که منجر به رفتار اعتیاد آور برای مصرف دارو نمی‌شود. بدن در جایی که برای عملکرد طبیعی از دیدگاه سیستم پاداش به دارو نیاز دارد، وابستگی ایجاد نمی‌کند.

با این حال، این به معنای بی خطر بودن قطع دارو نیست. نگرانی عمده پزشک متخصص ترک اعتیاد، احتمال بروز علائم ترک پرفنازین است، به ویژه اگر دارو پس از مصرف طولانی مدت به طور ناگهانی قطع شود. این علائم می‌تواند شامل سرگیجه، حالت تهوع، استفراغ، لرزش و احساس عدم تعادل باشد.

قطع ناگهانی مصرف پرفنازین

مهم‌تر از آن، قطع ناگهانی داروهای ضد روان‌پریشی می‌تواند منجر به بازگشت سریع علائم روان‌پریشی اولیه شود که می‌تواند شدید و خطرناک باشد. علاوه بر این، برخی از افراد ممکن است با مصرف طولانی مدت دیسکینزی تاخیری، یک اختلال حرکتی بالقوه برگشت‌ناپذیر، را تجربه کنند. این اعتیاد نیست، بلکه یک عارضه جانبی جدی عصبی است.

بنابراین، درک این نکته بسیار مهم است که اگرچه پرفنازین فاقد خواص اعتیادآور است، اما مصرف آن نیاز به نظارت پزشک و مدیریت دقیق دارد. فقط باید دقیقاً طبق تجویز روانپزشک واجد شرایط مصرف شود. تغییر دوز یا قطع دارو هرگز نباید به طور مستقل انجام شود.

پزشک برای به حداقل رساندن خطرات، به یک برنامه کاهش تدریجی تحت نظارت پزشکی نیاز دارند. مسیر استفاده از این دارو، مدیریت یک بیماری جدی است، نه سوء مصرف مواد. ارتباط باز و مداوم با یک ارائه دهنده خدمات درمانی، کلید استفاده ایمن و مؤثر از پرفنازین به عنوان بخشی از یک برنامه درمانی جامع است.

کلینیک ترک اعتیاد طلوعی دوباره با همکاری رواندرمانگران متخصص می تواند به شما در فرایند ترک اصولی و ایمن مواد مخدر و حتی داروهای تجویزی مانند پرفنازین کمک کند.

***محتوای این متن تبلیغاتی است.