سندرم ولف پارکینسون وایت (WPW): علت، علائم، درمان و عوارض

ناهنجاری قلبی بسیاری وجود دارند که برخی از آن‌ها در صورت عدم درمان به موقع سبب به وجود آمدن عوارض جبران ناپذیری خواهند شد. سندرم ولف پارکینسون وایت یکی از این ناهنجاری‌ها است.

این سندرم به‌دلیل وجود مسیر الکتریکی اضافی بین دهلیزها و بطن‌ها ایجاد می‌شود و به تکانه‌ها اجازه می‌دهد بدون عبور از گره دهلیزی‌بطنی، مستقیماً به بطن‌ها برسند.

اگرچه بیشتر حملات افزایش ضربان قلب جدی نیستند، اما در موارد نادر می‌توانند مشکلات جدی مانند مرگ ناگهانی ایجاد کنند.

سندرم ولف پارکینسون وایت یا WPW چیست؟

سندرم ولف پارکینسون وایت یا سندرم WPW یک ناهنجاری مادرزادی قلبی است سبب به وجود آمدن ضربان سریع قلب خواهد شد. این بیماری وجود یک مسیر هدایتی غیرطبیعی و دوره‌های ضربان قلب سریع نامنظم اشاره دارد. مسیر فرعی باعث می‌شود سیگنال‌های الکتریکی گره دهلیزی‌بطنی را دور بزنند و بطن‌ها زودتر از حالت طبیعی منقبض شوند. به این پدیده پیش‌تحریکی گفته می‌شود.

در برخی افراد این مسیر اضافی وجود دارد اما هیچ علامتی ظاهر نمی‌شود؛ این وضعیت به‌عنوان الگوی WPW شناخته می‌شود.

وقتی مسیر فرعی همراه با دوره‌های ضربان قلب سریع و نامنظم و علائم بالینی باشد، آن را سندرم WPW می‌نامند. این سندرم اولین بار در دهه ۱۹۳۰ توسط لوئیس ولف، جان پارکینسون و پل دودلی وایت توصیف شد و نام آن برگرفته از نام این سه نفر است.

لازم به ذکر است شیوع این بیماری بین ۱ تا ۳ نفر در هر ۱۰۰۰ نفر است.

علت ابتلا به سندرم ولف پارکینسون وایت

بیماری ولف پارکینسون وایت یک نقص مادرزادی است و افراد با آن متولد می‌شوند. مسیرهای فرعی غیرطبیعی که گاهی به آن‌ها باندل کنت گفته می‌شود، در طول تکوین قلب شکل می‌گیرند.

علت دقیق در بیشتر افراد ناشناخته است، اما در مواردی می‌تواند ارثی باشد و با تغییرات ژنی مرتبط باشد. همچنین این سندرم در افرادی که سایر نقایص مادرزادی قلبی دارند، شایع‌تر است.

عوارض بیماری ولف پارکینسون وایت

همان‌طور که ذکر شد بیشتر دوره‌های ضربان سریع قلب خطرناک نیستند، اما گاهی ممکن است با عوارض جدی همراه باشند. از مهم‌ترین عوارض این بیماری عبارتند از:

• مرگ ناگهانی به‌دلیل آریتمی‌های شدید
• فیبریلاسیون بطنی
• دوره‌های طولانی ضربان بالا ممکن است باعث نارسایی قلبی شوند
• ضربان بسیار سریع گاهی فشار خون را کاهش داده و باعث سرگیجه یا غش می‌شود.

علائم سندرم ولف پارکینسون وایت

شایع‌ترین علائم WPW عبارتند از:

• ضربان قلب سریع یا تاکی‌کاردی که ناگهانی شروع می‌شود و ممکن است چند ثانیه تا چند ساعت طول بکشد.
• درد یا فشار قفسه سینه
• سرگیجه
• ضعف
• تنگی نفس یا اضطراب
• بعضی افراد غش می‌کنند یا احساس لرزش و تپش قلب دارند.
• در نوزادان علائم ممکن است شامل بی‌قراری، تغذیه ضعیف، تنفس سریع یا کبودی پوست باشد.

توجه داشته باشید که بسیاری از افرادی که مسیر اضافی دارند، هیچ علامتی نشان نمی‌دهند و WPW آن‌ها به‌طور اتفاقی در نوار قلب تشخیص داده می‌شود.

تشخیص بیماری ولف پارکینسون وایت

تشخیص سندرم WPW  با معاینه پزشکی و بررسی سوابق بیماری و علائم شروع می‌شود. نوار قلب ساده و بدون درد اصلی‌ترین ابزار تشخیصی است. ویژگی‌هایی مانند فاصله PR کوتاه، موج دلتا و کمپلکس QRS پهن نشان‌دهنده این عارضه هستند.

برای مشاهده ضربان قلب در طول روز، مانیتور هولتر یا ضبط‌کننده رویداد استفاده می‌شود. هولتر، ضربان قلب را به‌شکل دائم در 24 تا 48 ساعت ثبت می‌کند. ضبط‌کننده رویداد نیز هنگام شروع ضربان سریع، توسط بیمار فعال شده و نوار قلب را ثبت می‌کند.

تست استرس ورزشی هم که ریتم قلب را هنگام فعالیت بررسی می‌کند، یکی از ابزار تشخیص بیماری ولف پارکینسون وایت است.

در موارد پیچیده، مطالعه الکتروفیزیولوژی مسیرهای غیرطبیعی قلب را شناسایی کرده و پایه درمان‌های پیشرفته را فراهم می‌کند.

پیشگیری از ابتلا به سندرم ولف پارکینسون وایت

ازآنجا‌که بیماری ولف پارکینسون وایت مادرزادی است، پیشگیری کامل از آن ممکن نیست. اما برخی اقدامات می‌توانند عوارض آن را کاهش دهند:

• بررسی‌های قلبی منظم به‌ویژه در افرادی که خانواده‌ای با سابقه این بیماری دارند، بسیار مهم است. این بررسی‌ها کمک می‌کنند تا در صورت وجود مشکل، بیماری تشخیص داده شده و درمان سندرم ولف پارکینسون وایت با سرعت بیشتری انجام شود.
• اجتناب از محرک‌هایی که سبب افزایش ضربان قلب و تا آریتمی می‌شوند نیز بسیار مهم است. برای مثال، کافئین یا داروهای محرک قلب می‌توانند سبب بروز علائم شوند.
• کنترل بیماری‌های قلبی همراه مانند بیماری عروق کرونر نیز در کاهش خطر اهمیت دارد.

درمان بیماری ولف پارکینسون وایت

هدف درمان سندرم ولف پارکینسون وایت، کنترل ضربان قلب و جلوگیری از تاکی‌آریتمی‌های خطرناک است.

داروهای ضد آریتمی به تنظیم ریتم قلب کمک می‌کنند و از افزایش ضربان جلوگیری می‌کنند.

در بسیاری از بیماران، کاتترابلاسیون مسیر فرعی را از بین می‌برد و درمان قطعی ارائه می‌دهد. این کار به‌ویژه در جوانان با علائم مکرر بهترین نتیجه را دارد و خطر عوارض آینده را کاهش می‌دهد.

در حملات شدید، اقدامات اورژانسی شامل شوک الکتریکی کنترل‌شده ممکن است لازم شود.

برای تشخیص و درمان بیماری ولف پارکینسون وایت کجا مراجعه کنیم؟

افرادی که علائم WPW دارند باید به بهترین مراکز قلب و عروق تهران مراجعه کنند. مراکز تخصصی قلب که نوار قلب، مانیتور هولتر، تست استرس و مطالعه الکتروفیزیولوژی انجام می‌دهند، بهترین مکان برای تشخیص و درمان هستند.

بیمارانی که نیاز به کاتترابلاسیون دارند باید به مراکز مجهز با تیم متخصص مراجعه کنند تا درمان امن و موثر انجام شود.