سی ‌تی ‌اسکن یکی از روش‌های پیشرفته تصویربرداری پزشکی است که امکان مشاهده دقیق ساختارهای داخلی بدن را فراهم می‌کند. بااین‌حال، بسیاری از بیماران پس از دریافت نتیجه، با گزارش‌هایی پر از اصطلاحات تخصصی مواجه می‌شون که تفسیر سی تی اسکن را برای آن‌ها دشوار می‌کند.

تفسیر سی تی اسکن در سایت پزشکی لند توسط پزشکان متخصص

وب‌سایت پزشکی لند برای راحتی و کاهش استرس شما تا زمان مراجعه به پزشک معالج خود، امکان تفسیر سی تی اسکن آنلاین را فراهم کرده است. کافی است نتیجه یا تصاویر سی‌تی‌اسکن خود را در سایت آپلود کنید تا پزشکان متخصص آن را بررسی کرده و گزارشی دقیق و در عین حال قابل‌فهم در اختیار شما قرار دهند.

این خدمت شامل تمامی انواع سی‌تی‌اسکن از جمله شکم، لگن، ریه، کبد، مغز و سایر بخش‌های بدن می‌شود.

همچنین در ادامه به‌برخی اصول پایه در تفسیر سی ‌تی ‌اسکن اشاره خواهیم کرد تا دید اولیه‌ای نسبت به ساختار گزارش‌ها به دست آورید.

نحوه خواندن جواب سی تی اسکن

تفسیر سی تی اسکن در نگاه اول پیچیده به نظر می‌رسد، اما اگر بدانید باید از کجا شروع کنید، خواندن آن ساده‌تر خواهد شد. در ادامه مراحل اصلی برای درک بهتر توضیح داده شده است:

۱. بررسی اطلاعات اولیه

ابتدا بخش بالای گزارش را بخوانید. در این قسمت معمولاً نام بیمار، تاریخ انجام سی‌تی‌اسکن، علت درخواست (Indication) و نوع سی‌تی‌اسکن (مثلاً شکم، مغز، ریه و غیره) ذکر می‌شود. دانستن اینکه چرا پزشک این آزمایش را درخواست کرده، به درک بقیه گزارش کمک می‌کند.

۲. توجه به تکنیک و ماده حاجب

در بخش «Technique» مشخص می‌شود که سی‌تی‌اسکن با یا بدون ماده حاجب انجام شده است. اگر ماده حاجب استفاده شده باشد، نوع آن (خوراکی، وریدی یا رکتال) هم ذکر می‌شود.

۳. شناخت صفحات تصویربرداری

تصاویر سی‌تی‌اسکن معمولاً در 3 صفحه اصلی گزارش می‌شوند:

• کرونال (Coronal): دید از جلو به پشت بدن.
• ساژیتال (Sagittal): دید از کنار بدن.
• اکسیال (Axial): دید افقی از بالا به پایین.

آگاهی از این صفحات کمک می‌کند بهتر بفهمید پزشک در مورد کدام قسمت صحبت می‌کند. لازم به ذکر است که سی تی اسکن اسپیرال تصاویر سه‌بعدی تولید می‌کند.

۴.درک تراکم‌ها و رنگ‌ها

سی‌تی‌اسکن ترکیبی از سایه‌های سفید تا سیاه است:

• استخوان و رسوبات کلسیم سفید دیده می‌شوند.
• هوا و چربی سیاه‌تر هستند.
• بافت‌های نرم به رنگ خاکستری نمایان می‌شوند.

پزشکان در تفسیر سی تی اسکن برای توصیف تراکم از واژه‌هایی مثل «هایپردنس» (روشن‌تر از اطراف) یا «هیپودنس» (تیره‌تر از اطراف) استفاده می‌کنند.

۵.بررسی یافته‌ها (Findings)

این بخش اصلی‌ترین قسمت تفسیر سی تی اسکن است. این قسمت به توصیف اندام‌ها و هرگونه تغییر یا ضایعه می‌پردازد. مثل وجود کیست، ندول، توده یا التهاب. اگر مشکلی وجود نداشته باشد، معمولاً عبارت «No Abnormality Detected» یا «Unremarkable» ذکر می‌شود.

۶.بخش Impression (جمع‌بندی)

در پایان گزارش، جمع‌بندی کوتاهی از مهم‌ترین یافته‌ها ارائه می‌دهد. این قسمت تفسیر سی تی اسکن به زبان ساده‌تر نوشته می‌شود و سریع‌ترین راه برای درک نتیجه کلی است.

حروف و علائم اختصاری مهم در جواب سی تی اسکن

مهم‌ترین حروف و علائم اختصاری که در جواب سی تی اسکن با آن روبه‌رو می‌شوید، شامل موارد موارد زیر است:

• IV (Intravenous Contrast): به‌معنی تزریق ماده حاجب از راه وریدی برای وضوح بیشتر عروق و ضایعات.
• PO (Per Oral Contrast): به کارگیری ماده حاجب از طریق خوراکی برای بررسی دستگاه گوارش.
• HU (Hounsfield Unit): واحد اندازه‌گیری تراکم بافت‌ها در سی‌تی‌اسکن. برای آب عدد صفر، استخوان عدد 1000+ و هوا عدد 1000- در نظر گرفته می‌شود.
• mm (Millimeter): واحد میلی‌متر برای اندازه‌گیری دقیق توده‌ها و بافت‌ها.
• cm (Centimeter): سانتی‌متر، واحدی بزرگ‌تر که در گزارش اندازه توده‌ها یا اندام‌ها ذکر می‌شود.
• AP (Anteroposterior): نمای قدامی-خلفی یا جلو به عقب بدن در تصویر.
• LAT (Lateral): نمای جانبی یا کناری بدن.
• Axial / Coronal / Sagittal: سه نوع برش در سی‌تی‌اسکن هستند. Axial برش افقی (عرضی)، Coronal برش عمودی از جلو به عقب و Sagittal برش عمودی از طرفین.
• Rt / Lt: مخفف Right (راست) و Left (چپ) برای مشخص‌کردن سمت ضایعه یا عضو.
• NAD (No Abnormality Detected): یعنی هیچ ناهنجاری مشاهده نشده است.
• ROI (Region of Interest): ناحیه مورد توجه یا بررسی در تصویر.
• LN (Lymph Node): غده یا گره لنفاوی؛ معمولاً وضعیت و اندازه آن گزارش می‌شود.
• Mass / Lesion: واژه Mass توده یا برجستگی غیرطبیعی و Lesion ضایعه یا تغییر در بافت را گزارش می‌دهد.
• Ca) یا Ca++ (Calcification: رسوب کلسیم در بافت‌ها که در سی‌تی‌اسکن به‌صورت نقاط سفید دیده می‌شود.
• Enhancement: افزایش روشنایی ضایعه پس از تزریق ماده حاجب؛ نشان‌دهنده تغییرات خون‌رسانی یا ماهیت ضایعه.
• Hypodense / Hyperdense / Isodense: واژه Hypodense به معنای تراکم کمتر از بافت اطراف (مثل کیست)، Hyperdense به معنای تراکم بیشتر از بافت اطراف (مثل خون‌ریزی) و Isodense تراکم مشابه بافت اطراف.
• Consolidation: تراکم غیرطبیعی در ریه، اغلب ناشی از عفونت یا التهاب.
• GGO (Ground Glass Opacity): کدری شیشه‌ای‌ مات در ریه‌ها که در بیماری‌های التهابی یا عفونی دیده می‌شود.
• Met (Metastasis): گسترش سرطان به نقاط دیگر بدن.
• Cyst: کیست یا حفره پر از مایع.
• Atrophy / Hypertrophy: واژه Atrophy به معنای تحلیل‌رفتن یا کوچک‌شدن بافت و Hypertrophy به معنای بزرگ شدن یا افزایش آن است.
• IVC (Inferior Vena Cava): ورید اجوف تحتانی، یکی از رگ‌های بزرگ بدن که در سی‌تی‌اسکن شکم و لگن اهمیت دارد.
• HCC (Hepatocellular Carcinoma): شایع‌ترین سرطان اولیه کبد.